تبلیغات
سایت‌جامع‌مهندسی‌صنایع - جنبشهای كیفیت در ژاپن
                            

اضافه به علاقه مندی ها !        این سایت را صفحه خانگی خود كنید!            تماس با مدیر سایت     

ورودشمارابه این سایت خوش آمد می گوئیم . آرمان ما برخورداری از ایرانی پیشرو ، مترقی و دانایی‌محور است و آرزوی ما رسیدن به قله‌های سربلندی و افتخار برای تمامی ایرانیان در هر نقطه از جهان .

مهندس‌سید‌مجتبی‌حسینی‌پارسا
smhparsa@yahoo.com

 


                    WWW
MOJTABA-PARSA.IR





کاربر محترم ، سایت مهندسی صنایع ایران به چه میزان توانسته است در ارتقای سطح و افزایش دانش شما در زمینه مهندسی صنایع و مفاهیم مرتبط با آن موثر عمل نماید ؟ 





امروزه اسم های Toyota , Sony, Nikon مترادف سرآمدی كیفیت و قابلیت اطمینان گشته و جمله “ made in Japan “ یك علامت متمایز شده است . اما این توسعه تقریباً حاصل تنها نیم قرن اخیر است ! در اوایل پس از جنگ جهانی دوم ، تولید كنندگان ژاپنی به توید محصولات نامرغوب مشهوربودند. پس چه اتفاقی افتاد كه این كشور از حضیض بی كیفیتی به اوج سروری در كسب و كار رسید ؟درسال 1957 تویوتا اولین سری ماشین های خود را به امریكا صادر كرده بود كه تنها پس از چندساعت حركت در بزرگراهها ، از كیفیت افتاد! قبل از سال 1945 تلاشهای كیفیتی ژاپنی ها به بازرسی محدود می شد . تكنیك های كنترل كیفیت آماری (SQC) شناخته شده بود اما هرگز بكار گرفته نمی شد .برای مثال كنترل چارتها(control charts) درسال 1929 بطور بسیار ابتدایی در شركت تولید لامپهای روشناییshibura electric استفاده می شد . ولی برای سایر بخشها ، SQC به عنوان یك تكنیك غریب در دهه 1930 و 40 باقی ماند. درخصوص استانداردهای كیفیت و توسعه آنها نیز همین شرایط صادق بود. جنبشهای استانداردسازی در ژاپن حدوداً از سال 1910 آغاز گشت و اولین استانداردهای مهندسی ژاپن درسال 1921 تدوین گشت . بعدها استانداردهای كیفیت امریكایی و انگلیسی توسط دانشجویان و دانشگاهیان ژاپنی مطالعه شد و تعداد اندكی از آنها جهت استفاده وسیع تر در طول جنگ جهانی دوم ، ترجمه گشت . اما تاثیر آنها بسیار اندك بود. كیفیت ژاپنی فقیرباقی ماند و اكثر فعالیت های طراحی ، تولید و كنترل كیفیت الله بختكی بود.تنها پس از جنگ جهانی دوم بود كه تغییرات واقعی آغاز شد . در این بین نقش آمریكایی ها بسیار مهم بود. تكنیك های كنترل كیفیت یكی از موفق ترین صادرات امریكایی ها به ژاپن بود. كنترل كیفیت به سرعت به یك دغدغه اساسی تبدیل شد. این جهت گیری بیش از همه مرهون حساسیت های مهندسین كلیدی بخش صنعتی بود . مهم ترین این افراد n.c.magil, n,s, frank polking horn, Charles protzman, homer sarasohn بودند كه بعدها از magil به عنوان پدر كنترل كیفیت آماری در ژاپن نام برده شد.دمینگ ، جوران وفیگنبام هم افرادی بودند كه در این گذار نقش داشتند. دمینگ اولین نفری بود كه وارد ژاپن شد. .وی به دعوت جامعه مهندسین و دانشمندان ژاپنی (juse) ، یك سمینار 8 روزه درخصوص كنترل كیفیت درسال 1950 برای ژاپنی ها برگزار نمود كه با استقبال مواجه شد. وی درسالهای 1951 و 1952 نیز مجدداً به ژاپن برگشت . امروزه از دمینگ به عنوان یك قهرمان ملی در ژاپن یاد می شود به نحوی كه جایزه دمینگ به نام او در ژاپن شكل گرفته است . پیام دمینگ مباحث ابتدایی آماری و نحوه حل مشكلات كیفیت بود . دمینگ phd فیزیك داشت و از شاگردان آقای شوارت بود. دمینگ همانند استادش شوارت مدیران را به تمركز بر تغییرات و نوسانات و توجه به علت آنها تشویق می نمود. وی تكنیك های آماری را برای تشخیص نوسانات ذاتی و اكتسابی معرفی نمود . وی ژاپنی ها را تشویق نمود تا یك رویكرد نظام مند جهت حل مساله برگزینند كه چرخه PDCA ( چرخه دمینگ ) بود .جوران هم مشابه دمینگ توسط juse در سال 1954 به ژاپن دعوت شد و او هم سمینارهای مشابه ای را برای مدیران ارشد و مدیران میانی برگزار كرد . سخنرانی های وی بر طرح ریزی ، ساماندهی موضوعات ، مسئولیت مدیریت در قبال كیفیت و لزوم هدف گذاری بلندمدت و كوتاه مدت جهت بهبود ، متمركز بود . فیگنبام هم خیلی زود توسط ژاپنی ها كشف شد . او به یك رویكرد فراگیر و نظام مند در كیفیت اعتقاد داشت . او معتقد بود برای رسیدن به كیفیت همه فرآیندهای مرتبط باید درگیر شوند نه صرفاً تولید ؛ در غیراینصورت كیفیت ،پس از اینكه یك حقیقت به قوع پیوست ، بازرسی و كنترل خواهد شد كه در اینصورت كیفیت در مراحل اولیه خود ساخته نخواهد شد .حتی امروزه هم كسب و كار ژاپنی به خوبی تئوریهای مدیریتی آمریكایی را درك كرده و با علاقه و موفقیت بیشتری آنها را به كار می گیرد و آنها این كار را بهتر از هركس دیگری انجام می دهند ! . یكی از متمایزترین ویژگی های جنبشهای كیفیت ژاپن تمركز ملی شان بوده است . آنها ایده های نوین مدیریتی را به سرعت میان كشور اشاعه داده و آنها را با روح سختكوشی ، اطلاعات ، احترام متقابل و باورسامورایی آمیخته اند و معجون بی نظیری ساخته اند. داستانها و تجارب موفق به سرعت در سطح عمومی منتشر می شود و آخرین تكنیك ها فوراً به برنامه های آموزشی – كارآموزی تبدیل می شود و همان فلسفه و رویكردها در صنعتها ، از الكترونیك گرفته تا استیل ، به كار گرفته می شوند.درسال 1945 میلادی به اهتمام كمیته استاندارد مهندسی ژاپن (jesc) تدوین شود. این امر به سرعت تكثیر شد و تا سال 1952 ، طی دو سال ، حدود 2500 استاندارد جدید بوجود آمد و تا سال 1980 این تعداد به 7600 مورد افزایش یافت.  استانداردسازی یك ابزار كلیدی برای تحكیم و یكپارچگی جنبشهای كیفیت ژاپنی ها بود. به جرات می توان گفت دو دهه 1940 و 1950 دوره بازسازی و تحكیم و یكپارچگی كنترل كیفیت ژاپن بود.در آن زمان تنها مشكل این بود كه فعالیت كنترل كیفیت صرفاً به تولید محدود می شد و توسط مهندسان و مدیران فنی هدایت می شد و نه كاركنان سطوح پائین و نه مدیران غیر تولیدی درگیر این مسئله بودند. این مشكل به زودی توسط ژاپنی ها تشخیص داده شد و با اتخاذ رویكردی كه مخترع آن خود ژاپنیها بودند حل شد ؛ آنها برای مقابله با این مشكل دایره های كنترل كیفیت quality control circles یا quality circles و مفهوم كیفیت فراگیرquality contro= CWQC) (company-wide را مطرح نمودند. در سال 1980 حدود 114 كنفرانس درخصوص QCC در سراسر ژاپن برگزار شد كه بیش از 55000 نفر در آن شركت نمودند. امروزه QCC ها در ژاپن پخش می باشند.یك راهنما از تكنیك های ساده كه عمدتاً 7 ابزار خوانده می شوند به كارگران كارخانه ها داده شده است كه شامل نمودار پارتو، الگوریتم های علت و معلومی ، گرافهای طبقه بندی اطلاعات (stratification) ، كاربرگ ها (check sheets) ، هیستوگرام ها ، نمودارهای اسكاتر و نمودارهای كنترل می باشد .امروزه گروههای 5 تا 10 نفره كه مهارت حل مـــساله (problem solving) را داشته و بر تكنیك های 7 ابزار مسلط می باشند. در سطح كارخانه های بزرگ گسترده می باشند. در سال 1984 تویوتا به تنهایی بیش از 5800 مورد QCC داشت . درسطح ملی هم در سال 1963 ؛ 215 مورد QCC و در سال 1984 ؛ 180000مورد QCC موجود بوده است . ایشیكاوا در ژاپن به عنوان یكی از پدران QCC شناخته شده می باشد رویكرد ژاپنی ها به مرور زمان گسترش یافت تا به لحاظ مفهومی و فلسفی فراگیر و جامع شد. امروزه این مفاهیم فراتر از بحث های اولیه درخصوص بهبود فرآیندهای تولید از طریق روشهای آماری است . امروزه راهنمای استانداردهای صنعتی ژاپن ، كنترل كیفیت را به صورت سیستمی از ابزارها تعریف مــی كند كه امكان تولید كالا و خدمات را به صورت اقتصادی به نحوی فراهـم مــی آورد كه الزامات مشتری نیز برآورده شود . و این امر مشاركت همه افراد شركت را می طلبد: بازاریابی ،D&R، تداركات ، تولید و خدمات مشتری .

سابقه CWQC به اواسط دهه 1950 برمی گردد، وقتی كه كارهای فیگنبام ترجمه شد. اولین نمونه

واقعی CWQC درسال 1968 مشاهده شد . امروزه CWQC ها شامل 4 اصل میباشند :

1- مشاركت همه بخشها در فعالیت های كیفیت به جای فعالیت منفرد تولید

2- مشاركت همه كاركنان در همه سطوح ( با اهدف اشاعه دغدغه كیفیت در همه سطوح شركت ؛ از

طریق مدیریت هوشین )

3- با هدف بهبود مستمر ( بهبود های كوچك تا وقتی كه دیگر نقص و عیبی پیدا نشود)

4- توجه دقیق به تعریف مشتری از كیفیت ( كیفیت از سوی مشتری تعریف میشود و طراحی و فرآیندهای تولید مبتنی بر نظرات مشتری میباشد )كه با این اوصاف تحقیقات بازار و مشتری اهمیت یافت و بعدها تكنیك های پیشرفته تری چون  QFDتوسط ژاپنی ها ایجاد گشت .یكی از مهمترین سوالاتی كه در ذهن همگان بارها مطرح می شود اینست كه چه عواملی باعث شد كه ژاپنی ها بتوانند پس از جنگ جهانی دوم كه همه چیز خود را از دست رفته می دیدند به یكباره (ظرف نیم قرن ) این همه توسعه یافته و كیفیتشان زبان زد خاص و عام گردد. به نحوی كه از میان خرابیها و خاكسترهای جنگ جهانی دوم چنان امپراطوری صنعتی بوجود آورند كه در جهان نظیر نداشته است ؟!مروری بر ادبیات موجود حاكی از آن است كه عوامل زیادی در این گذار نقش داشته كه مهمترین آنها عبارتند از :

- نیاز ژپنی ها به بازسازی پس از جنگ جهانی دوم و انگیزه جهت ارتقاء كیفیت

- مشاركت همه جانبه در بهبود كیفیت

- برنامه های فرهنگی و آموزشی گسترده در سطح كشور به جای تمركز آموزشها بر روی متخصصین

- مشاركت فعال مدیران ارشد و نقش رهبری قوی

- شركت مدیران در دوره های آموزشی و مشاركت در ارائه آموزشها

- برگزاری جلسات و سمینارهای مختلف جهت اشاعه تجربیات

- استفاده گسترده از كنترل كیفیت آماری

- نقش فعال و چشمگیر juse

- برنامه های آموزشی هدفدار برای همه سطوح اعم از مدیران ارشد ، متخصصین كیفیت ، سرپرستان و كاركنان سطح كارخانه

- جنبشهای موثر استانداردسازی كه از سال 1949 آغاز گشت

- تقویت سازمانهای ملی و زیرساخت های لازم برای توسعه كیفیت

- فرهنگ و مشخصه ها و ویژگی های ملی ژپنی ها

نظریه پردازان متعددی از جمله مورگان و اسكات كه در باره تحول ژاپن بحث كرده اند اعتقاد دارند كه فرهنگ و روش مرسوم زندگی در این كشور اسرارآمیز شرقی ، مهمترین عامل تحول بوده است . داستانهای حیرت آور و موفقیت آمیزی در باره زود سركارآمدن و دیرتررفتن كارگران ژاپنی نقل شده كه تلاش داشته اند از این طریق چرخه كیفیت را با كارایی بیشتر بهبود بخشند ؛ یا داســتان كارگــر فــداكار كارخــانه هوندا كه هر شب در مسیر برگشتن به خانه تیغه های برف پاك كن را پاك می كرد ؛ كارگرانی كه بار زندگی كارخانه را قبول كرده اند و توجه كمتری به نارضایتی مبذول می دارند .

جمع بندی موقت :

در این قسمت بطور اجمال به جمع بندی مطالب بیان شده در قالب جنبشهای كیفیت در ژاپن میپردازیم 1945 : شكل گیری و تاسیس استاندارد ژاپن

1946 : شكل گیری

1949: - مجله ماهانه استاندارد و نرم ها برای اولین بار چاپ شد .

-گروه تحقیق كنترل كیفیت درjuse بنیان نهاده شد و اولین دوره های QC ارائه شد

- قانون استاندارد سازی صنعتی به تصویب رسید

- سمینارهای بخش ارتباطات غیرنظامی ارائه گشت

1950 : مجله كنترل كیفیت آماری توسط juse منتشرشد

استانداردهای صنعتی ژاپنی مبتنی بر قانون استانداردسازی صنعتی بنیان نهاده شد

دمینگ سمینارهایی درخصوص كیفیت ارائه نمود

1951: جایزه دمینگ بنیان نهاده شد

- اولین كنفرانس كنترل كیفیت برگزار شد

1954 : جوران سمینارهایی درخصوص كیفیت برگزار كرد

1956 : برنامه های رادیویی گسترده ای مشابه دوره های QC برای سرپرستان تدارك دیده شد

1957 : صدا و سیما در ژاپن یك سلسله برنامه های آموزشی QC را در كانال آموزش ژاپن دایر نمود

1960 : juse مجموعه دوجلدی راهنمای QC را برای سرپرستان منتشر نمود

- اولین ماه كیفیت در سطح ملی معرفی گردید

1961 : یك متمم خاص جهت SQC برای سرپرستان منتشر شد

- یازدهمین كنفرانس QC برگزار شد كه شامل پانلی جهت بحث در مورد نقش سرپرستان در تضمین كیفیت بود

1962 : genba – to – QC - ( كنترل كیفیت برای سرپرستان ) به همراه طرح پیشنهادی دایره های QC منتشر شد

- اولین دایره QC ثبت شد

- اولین كنفرانس سالانه QC برای سرپرستان برگزار شد

1968 : واژه CWQC معرفی شد

1969 : كنفرانس بین المللی كنترل كیفیت در توكیو برگزار شد

1970 : جامعه كنترل كیفیت ژاپن تاسیس شد

1972 : QFD برای اولین بار در koba shipyard و شركت صنایع سنگین میتسوبیشی انجام شد

1979 : 100000 دایره QC ثبت شد.

همانطور كه مشاهده می شود جنبش های ژاپن و امریكا در بسیاری از موارد مشابه هم و در برخی موارد هم اختلافاتی دارند مثلاً هر دو با بازرسی آغاز و سپس با SQC ادامه یافتند ؛ هر دو سازمانهای نظارتی خود را توسعه دادند ( juse در ژاپن و ASQC در امریكا) ؛ هر دو بر آموزش و كارآموزی تمركز شدید داشتند؛ هر دو به سمت مدیریت استراتژیك كیفیت پیش رفتند؛ ولی ژاپنی ها سریع تر پیشرفت كردند.بحث CWQC هم اكنون بطور گسترده در ژاپن اشاعه یافته ولی مدیریت استراتژیك كیفیت در امریكا در دست شركتهای پیشتاز است ؛ رویكرد ژاپنی ها ، جنبش های سازمان یافته تری بوده است و برنامه های كیفیت ژاپنی ها به شدت توسط juse و سایر نهادهای ذیربط دولتی حمایت و پشتیبانی می شوند. 


تفكر ناب چیست و چه اصولی دارد ؟تفكر ناب
تولید ناب و برتریهای آن بر تولید انبوه !،تولید ناب
مقایسه تولید دستی وتولید ناب،تولید ناب
با متدولوژی مهندسی معكوس آشناتر شویم !
مهندسی معكوس چیست ؟
سیزده گام تا نت در كلاس جهانی
انواع سیستم نگهداری وتعمیرات،نت
از سیر تحولات تعمیرات و نگهداری بیشتر بدانیم ،نت
نقش الگوی سرآمدی در کسب مزیت رقابتی(مدیریت كیفیت)،
موفقیت در اجرای مهندسی ارزش،(مهندسی ارزش)
کاربرد نمودار علت و معلول،مدیریت كیفیت
نرم‌افزار شناسی مهندسی صنایع،عمومی
رابطه راهبرد سازمان با مدیریت كیفیت جامع،مدیریت كیفیت جامع
مدیریت دانش در سازمانهای یادگیرنده،مدیریت دانش
مدیریت دانش و دلایل اهمیت آن،مدیریت دانش
مدل کارت امتیازی متوازن Balanced Score Card model ،عمومی
نهادینه كردن خلاقیت ونوآوری در سازمان،تفكرخلاق و كارآفرینی
تغییرات استاندارد (ایزو 9001) ویرایش چهارم ،بخش نخست
تاریخچه مهندسی ارزش و لزوم اجرای آن
تغییرات استاندارد (ایزو 9001) ویرایش چهارم ،بخش پایانی

كپی‌ برداری از محتویات سایت تنها با ذكر منبع مجاز می‌باشد
All Rights Reserved 2007-2008 © by www.mojtaba-parsa.ir
 All Rights Reserved 2007-2008 © by mojtaba parsa
                        Free counter and web stats